25 MAYIS DÜNYA MS GÜNÜ
25 MAYIS DÜNYA MS GÜNÜ
25 Mayıs 2016 Çarşamba - 12:38
A1
A2
A3
A4
hemen-paylas sayfayı-yazdir
25-mays-dunya-ms-gunu

OLUMLU DÜŞÜNÜN, HAREKET EDİN, YALNIZ DEĞİLSİNİZ

         

Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Multipl Skleroz Federasyonu tarafından her yıl Mayıs ayının son Çarşamba günü olarak ilan edilen ve bu yıl 25 Mayısta değerlendirdiğimiz ‘Dünya MS Günü’nde farkındalık yaratmak, hastalıkla toplumsal mücadeleye vurgu yapmak amaçlanmaktadır. Hastalıkta olumlu düşünmenin, doğru tedavi yöntemi sürecinde sıkı takibin, hekim-hasta ilişkisinin gücüne inanmanın hayati önemi vardır.

 MS beyin ve omuriliğin (merkezi sinir sisteminin) bir hastalığıdır. MS beynin görme, konuşma, yürüme gibi fonksiyonlar üzerindeki kontrol kabiliyetini bozar. 

Nasıl bir hastalıktır?

40 yaş altında en sık engel oluşturan nörolojik hastalık olduğu düşünülen MS’in Dünyada 3 milyon, ülkemizde 50.000 kişiyi etkilediği tahmin edilmektedir. Merkezi sinir sistemi hastalığı olan MS beynin görme, konuşma, yürüme gibi fonksiyonlar üzerindeki kontrolünü bozar. Beyin ve omuriliğin birçok alanını etkileyerek etkilediği bölgeye göre belirtiler verebilir.

Görme bulanıklığı, çift görme, gözün irade dışı hareketi, görüntünün kayması gibi görme bozuklukları, bir kolda bacakta ya da her iki bacakta güçsüzlük, vücudun herhangi bir bölgesinin kısmen veya tamamen felç olması, yürümede dengesizlik, bir veya iki elde titreme, uyuşma, karıncalanma, idrar kaçırma ya da yapamama, kalın barsak kontrolünün kaybı, denge bozuklukları, konuşma bozuklukları, yorgunluk, halsizlik gibi belirtilerle kendini göstermektedir.

Hastalık beyin ve omuriliğin hasarlı alanlarında sklerozan plaklar, yani sertleşmiş dokular oluşturur. Bir akıl hastalığı olmadığı gibi bulaşıcı da değildir. Henüz önlenebilir ya da tamamen şifaya ulaştırılabilir de değildir.

Merkezi sinir sistemimiz sinirler boyunca vücudun çeşitli bölgelerine mesajlar gönderir ve bilinçli bilinçsiz tüm hareketlerimizi kontrol eder. Sağlıklı sinir liflerinin çoğu mesajların iletilmesini kolaylaştıran miyelin denen yağlı bir madde ile çevrelenmiştir. MS'de miyelin parçalanır yerini sertleşmiş bir doku alır. Bu da mesajın geçişini saptırır ya da tümden bloke eder. Vücut fonksiyonları kontrol edilemez hale gelir, mesajlar gerektiği gibi iletilemez, yanlış bölgeye gider.

MS Nedenleri

Hastalığın nedeni bilinmemekle birlikte genetik yatkınlıktan ve çevresel etkenli teorilerden bahsedilmektedir.

Birinci teoride virüs saldırısından bahsedilmekte ve hastalığın bazı yavaş etkili virüsler tarafından meydana getirildiği ya da bilinen bir virüse karşı gösterilen gecikmiş bir reaksiyon olabileceği belirtilmektedir. İkinci teoride bağışıklık sistemindeki bir defekt nedeniyle vücudun yanlışlıkla kendi dokusuna saldırdığı bir otoimmun reaksiyon sonucunda ortaya çıktığı savunulmaktadır.

Kombinasyondan bahseden teoride ise vücudun savunma mekanizmasının hem virüslere karşı hem de kendi hücrelerine karşı tahrip edici olabildiği belirtilmektedir.

Risk faktörleri

Pek çok faktör ms hastalığının ortaya çıkma riskini arttırabilir. Bunlar arasında şu faktörler sayılabilir:

  • Yaş: Multipl skleroz herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir ancak en çok 20–40 yaş arasındaki insanları etkilemektedir.
  • Cinsiyet: Kadınlar erkeklere oranlar iki kat daha fazla multipl skleroz olma ihtimaline sahiptirler.
  • Aile geçmişi: Eğer ebeveynlerinizden veya kardeşlerinizden biri multipl skleroza sahipse, sizin de bu hastalığa sahip olma ihtimaliniz yüzde 1 ila 3tür — genel olarak bu risk onda birdir. Ancak, tıpatıp ikizlerde görülmektedir ki kalıtım tek sebep olamaz. Eğer multipl skleroz sadece kalıtımla geçmiş olsaydı, tek yumurta ikizlerinin de aynı riske sahip olması gerekirdi. Ancak, tek yumurta ikizlerinden birinde bu hastalık varsa diğerinde de olma ihtimali yüzde 30’dur.
  • Bazı enfeksiyonlar: Epstein-Barr virüsü ve diğer virüsler gibi virüslerin multiple sklerozla bağlantılı olabileceği düşünülmektedir. Araştırmacılar bazı enfeksiyonların nasıl multipl sklerozla ilişkili olabileceğini araştırmaktadırlar.
  • Etnik köken: Beyaz insanlarda, özellikle ailesinin kökeni kuzey Avrupa’ya dayanan kişilerde multipl skleroz olma ihtimali daha yüksektir. Asya, Afrika veya Yerli Amerika kökenli insanlarda risk en azdır.
  • Coğrafi Bölgeler: Multipl skleroz Avrupa, güney Kanada, kuzey Amerika, Yeni Zelanda ve güney Avustralya’da daha yaygındır. Araştırmacılar neden multipl sklerozun bazı bölgelerde daha yaygın olduğunu araştırmaktadırlar. Eğer bir çocuk yüksek risk alanından düşük risk alanına giderse veya tam tersi, gittiği bölgenin risk seviyesine girer. Ancak, bu hareket ergenlik sonrası gerçekleşirse, genç yetişkinin risk seviyesi ilk yaşadığı yerin risk seviyesidir.
  • Diğer otoimmun hastalıklar: Eğer tiroit hastalığı, tip 1 diyabet ve inflamatuar bağırsak hastalığınız varsa, multipl skleroza yakalanma riskiniz biraz daha fazladır.

Komplikasyonlar

Bazı vakalarda, multipl skleroz olan insanlarda şunlar da görülebilir:

  • Kas sertliği ya da spazmları
  • Felç, en çok bacaklarda
  • Mesane, bağırsak veya cinsel fonksiyon ile ilgili sorunlar
  • Unutkanlık ya da konsantre güçlüğü gibi zihinsel değişiklikler
  • Depresyon
  • Epilepsi

MS Tanısı

Gelişmiş tüm laboratuar imkanlarına rağmen MS'i kesin olarak gösteren bir teknik yoktur. Tanı koymak için iki temel bulgu aranır. Sinir sistemi hasarının belirtileri ile  iyileşmeler ve kötüleşmelerin olduğu dönemlerin varlığı.

MS Tedavisi

Tedavi sürecinde bilim dışı yöntemlere başvurulması, ruhsatsız maddelerin kullanılması hayati tehlike oluşturmakta, böbrek ve karaciğer yetersizliklerine yol açmaktadır. Sıcak banyolar, sauna, kızgın güneş ve hareketsizlik tedavi sürecini olumsuz etkilemektedir. Egzersiz programları, kasların çalıştırılması akut atak döneminin izlerinin silinmesine, kas spazmlarının giderilmesine yardımcı olduğu gibi hastanın kendine güvenini de artırır. Hastalıkla mücadelede ailenin ve çevrenin desteklenmeye ihtiyacı vardır. Korku ve umutsuzlukla başa çıkmada terapi, sosyal hayata dahil olmada yasal çevresel düzenlemeler önemlidir. Doğru yaklaşımlarla hastaların % 20’si uzun süre ilaçları kullanmaya bile gerek kalmadan yaşamını sürdürebilmektedir.

MS'lilerin olabildiğince aktivitelerini sürdürmeleri, besin değeri yüksek bir diyet uygulamaları ve dirençlerini korumak için yeterince dinlenmeleri gerekir. Özellikle solunum veya idrar yolları enfeksiyonlarının anında tedavi edilmesi son derece önemlidir.

 

 

uyariUyarı: Sitemizde yer alan yazı, haber, makale, video, yorum ve tüm tıbbi bilgiler sadece genel bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgiler zamanla geçerliliğini kaybedebilir. Sitede yer alan bu bilgiler hiçbir zaman doktor muayenesinin yerini alamaz, doktor muayenesi ve tedavisi yerine kullanılamaz, kişisel teşhis ve tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilemez. Sağlığınızla ilgili durumlarda lütfen uzman bir doktora danışınız. Sitemiz, uzman bir doktora danışılmadan yapılan herhangi bir uygulamadan doğabilecek zarardan sorumlu tutulamaz. Sitemizi ziyaret eden, yorum yapan ve doktorlara soru gönderen kişiler, bu uyarıları kabul etmiş sayılacaktır.

Yorumlar
Yeni Yorum Ekle
(0) Yorum Yapıldı
Henüz bir yorum eklenmedi.